Czermno (wieś w lubelskim) to najpewniej Czerwień - stolica dawnych Grodów Czerwieńskich
Dodane przez emes dnia 01 grudzień 2010 11:16:56
Archeolodzy z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej zlokalizowali przy pomocy georadaru fundamenty dużego romańskiego kościoła na podgrodziu grodziska we wsi Czermno (Lubelskie). Zdaniem badaczy odkrycie potwierdza tezę, według której Czermno to dawny Czerwień - główny ośrodek Grodów Czerwieńskich, ziem położonych na pograniczu państwa pierwszych Piastów i Rusi Kijowskiej. >>>
Treść rozszerzona

Czermno (wieś w lubelskim) to najpewniej Czerwień (stolica dawnych Grodów Czerwieńskich)

Archeolodzy z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej zlokalizowali przy pomocy georadaru fundamenty dużego romańskiego kościoła na podgrodziu grodziska we wsi Czermno (Lubelskie, powiat tomaszowski, gmina Tyszowce). Zdaniem badaczy odkrycie potwierdza tezę, według której Czermno to dawny Czerwień - główny ośrodek Grodów Czerwieńskich, ziem położonych na pograniczu państwa pierwszych Piastów i Rusi Kijowskiej.

Grody Czerwieńskie w końcu panowania Bolesława Chrobrego - 1025 r. Fot. Wikimedia Commons, autor: Lonio17, lic. CC BY-SA 3.0. Jako pierwszy na relikty murowanej budowli przy wałach grodziska w Czermnie natrafił w 2004 roku młody archeolog z UMCS Marcin Piotrowski. W bieżącym 2010 roku archeolodzy z Instytutu Archeologii UMCS, kierowanego przez prof. Andrzeja Kokowskiego, porównali szkice terenowe Piotrowskiego ze świeżymi zdjęciami lotniczymi - zauważyli zarys kamiennej budowli z absydą charakterystyczną dla romańskiej świątyni. 11 października pojawiła się w Czermnie czterdziestoosobowa Ekspedycja Instytutu Archeologii UMCS, między nimi licencjonowana grupa do badań elektromagnetycznych, pod kierunkiem jednego z największych specjalistów w tym zakresie w środkowej Europie Artura Troncika, związana z Instytutem Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego i dr Lucjan Gazda z Politechniki Lubelskiej z georadarem, mającym potwierdzić domniemaną lokalizację kościoła. Wykonano również wstępne badania geofizyczne i elektrooporowe. 20 października georadar pokazał przebieg murów.

Kościół, o długości 12,5 metra i niemal takiej samej szerokości, znajdował się na wzgórzu, poza wałami grodziska (gdyby zbudowano go w grodzie, zająłby większość miejsca). Badania wykazały podobieństwo świątyni do rotundy Najświętszej Marii Panny na Wawelu. Dalsze analizy być może pozwolą ustalić kto i kiedy ją zbudował.

Czermno, niewielka wieś leżąca przy granicy Polski z Ukrainą, od początku XIX wieku utożsamiana była często z Czerwieniem, stolicą Grodów Czerwieńskich, ziem leżących na dawnym pograniczu polsko-ruskim. W wyniku prowadzonych w latach 1952, 1976-79 i 1997 badań archeologicznych, na obszarze o powierzchni ok. 100 ha, odkryte zostały między innymi: masywne wały grodziska, umocnione podgrodzie, osady otwarte oraz 3 cmentarzyska. Osadnictwo obejmowało obydwa brzegi rzeki Huczwy, komunikację pomiędzy nimi umożliwiał drewniany most, na rzece istniał prawdopodobnie port, do którego przez podmokłe łąki prowadziły dwa pomosty, szerokie na trzy metry, ułożone na potężnych dębowych palach - jeden z nich miał około 100 m długości, drugi znacznie więcej. Pozyskane próbki drewna poddane badaniom dendrochronologicznym pozwoliły stwierdzić, że gród budowano z drzew ściętych w latach 1027 i 1050, natomiast te użyte na pomosty - w latach 1172-1205. Nie udawało się dotychczas znaleźć kościoła, o którego istnieniu w Czerwieniu wzmiankowały źródła historyczne, w owych czasach symbolu władzy i znaczenia ważnego ośrodka miejskiego, jakim musiał być Czerwień - porównywany do Krakowa, Poznania czy Gniezna.

Instytut Archeologii UMCS zbiera teraz zespół specjalistów - nie tylko archeologów i historyków, ale również przyrodników, chemików, fizyków, geologów, geomorfologów, numizmatyków, historyków sztuki  i konserwatorów - by kompleksowo zbadać całe podgrodzie Czerwienia, ustalić układ ulic, placów, cmentarzy wokół kościoła. To największa akcja archeologiczna w dziejach lubelskiej archeologii. Instytut Archeologii UMCS może już dzisiaj liczyć na wsparcie Duńczyków, Niemców i Ukraińców. Swoje usługi zaoferowali już specjaliści od fotografii lotniczej i od rekonstrukcji krajobrazu. Kontynuowane będą także badania elekromagnetyczne.

Poza reliktami kościoła archeolodzy natrafili w Czermnie na pozostałości komory celnej, w której zachowały się setki plomb celnych - znalezisko to pozwoli dokładnie opisać mapę kontaktów grodu, znaczenie i zamożność.

Wśród znalezionych zabytków ruchomych z XI-XIII wieku są między innymi: przedmioty wykonane z kości (amulet z zęba niedźwiedzia, łyżwa, grzebień) i kamienia, tysiące fragmentów glinianych naczyń.

Więcej: PAP - Nauka w Polsce, PolskieRadio.plGazetaWyborcza.pl, Gazeta.pl Lublin, Onet.pl, Radio Lublin