"Ziemia Sandomierska w pradziejach i wczesnym średniowieczu"
Dodane przez emes dnia 26 listopad 2013 22:03:29
"Ziemia Sandomierska w pradziejach i wczesnym średniowieczu" - Monika Bajka"Ziemia Sandomierska w pradziejach i wczesnym średniowieczu - katalog zbiorów archeologicznych" powstał z myślą o wszystkich zainteresowanych przeszłością. Ma za zadanie popularyzowanie wiedzy o archeologii Ziemi Sandomierskiej, najważniejszych zabytkach i stanowiskach archeologicznych i z powodzeniem może pełnić rolę ilustrowanego przewodnika po archeologii Sandomierza i okolic. Został wydany w formie książkowej, na płycie DVD oraz w postaci strony internetowej. Katalog we wszystkich formach jest publikacją dwujęzyczną, wydaną w języku polskim i angielskim. Publikacja zawiera około 400 zdjęć ponad 730 zabytków, pogrupowanych chronologicznie. Prezentację zdjęć poprzedza krótki opis, przybliżający daną epokę czy społeczeństwo. W opisach znajdziemy też informacje o najważniejszych odkryciach i stanowiskach archeologicznych na Ziemi Sandomierskiej czy ciekawostki o prezentowanych na wystawie wytworach materialnych dawnych mieszkańców regionu. Publikacja w formie książkowej i na płycie DVD będzie rozprowadzana bezpłatnie do instytucji kultury i placówek naukowych. >>>

Treść rozszerzona

"Ziemia Sandomierska w pradziejach i wczesnym średniowieczu"

W Muzeum Okręgowym w Sandomierzu powstał katalog do stałej wystawy archeologicznej, prezentowanej w piwnicach zamkowych, pt. "Ziemia Sandomierska w pradziejach i wczesnym średniowieczu".

"Ziemia Sandomierska w pradziejach i wczesnym średniowieczu" - Monika Bajka

Na wystawie są eksponowane najważniejsze zabytki archeologiczne, odnalezione w Sandomierzu i okolicach, które jak najpełniej ilustrują dzieje osadnictwa na Ziemi Sandomierskiej od epoki kamienia po założenie średniowiecznego miasta. Zabytki te stanowią ważną część dziedzictwa kulturowego regionu, który zajmuje istotne miejsce w archeologii ziem polskich - okolice Sandomierza ze względu na bogactwo i różnorodność stanowisk archeologicznych są nazywane "archeologicznym rajem". Do rozkwitu osadnictwa w tym rejonie, szczególnie w młodszej epoce kamienia, neolicie, przyczyniły się niezwykle korzystne warunki naturalne - żyzne ziemie i występujące w okolicy surowce naturalne, przede wszystkim różne gatunki krzemienia.

Na ekspozycji można zobaczyć kości zwierząt kopalnych - mamuta i nosorożca włochatego - znalezione w okolicach Sandomierza. Ważne miejsce zajmuje bogaty zbiór zabytków z epoki neolitu - naczynia, narzędzia krzemienne, kamienne, z obsydianu, z kości i z rogu oraz ozdoby z bursztynu czy muszli, a także rekonstrukcja grobu szkieletowego z bogatym zestawem darów grobowych. Wśród zabytków z epoki brązu na uwagę zasługuje wyposażenie grobu naczelnika plemienia ze Złotej, ozdoby z brązu i szklany paciorek z grobów pod kurhanem w Dacharzowie oraz broń i narzędzia z brązu. Wczesną epokę żelaza i okres wpływów rzymskich reprezentują m.in.: rekonstrukcja grobu podkloszowego, zabytki pochodzące z cmentarzyska ciałopalnego w Grzybowie (w tym ceramika, broń, narzędzia i ozdoby żelazne), monety rzymskie oraz część wyposażenia grobu wojownika-wodza z Sandomierza-Krakówki. Wśród zabytków wczesnośredniowiecznych znajdują się przedmioty pozyskane w obrębie osady na Wzgórzu Świętojakubskim w Sandomierzu, miecz z Zawichostu, grot rogowy "tatarski" czy skarb denarów krzyżowych z Gnieszowic.

Muzeum Okręgowe w Sandomierzu - wystawa archeologiczna. Fot. Patryk Goszczyński.

Muzeum Okręgowe w Sandomierzu - wystawa archeologiczna. Fot. Patryk Goszczyński.

Muzeum Okręgowe w Sandomierzu - wystawa archeologiczna. Fot. Patryk Goszczyński.

Wystawa od stycznia 2011 roku istnieje w nowej aranżacji, została wzbogacona o najciekawsze obiekty, pozyskane do zbiorów muzealnych w ostatnich latach, na przykład wspomniane wyposażenie grobu ze Złotej, oraz uzupełniona o tablice informacyjne i prezentację zdjęć z badań wykopaliskowych, prowadzonych w ostatnich latach w Sandomierzu i okolicach.

Katalog zbiorów archeologicznych powstał z myślą o wszystkich zainteresowanych przeszłością Ziemi Sandomierskiej. Czytelnikom, nie związanym zawodowo z archeologią, przybliża podstawowe informacje o dawnych epokach i kulturach archeologicznych. Ma za zadanie popularyzowanie wiedzy o archeologii regionu, najważniejszych zabytkach i stanowiskach archeologicznych i z powodzeniem może pełnić rolę ilustrowanego przewodnika po archeologii Sandomierza i okolic. Wyjątkowość katalogu polega na tym, że został wydany w formie książkowej, na płycie DVD oraz w postaci strony internetowej, dostępnej pod adresem www.archeologia-sandomierz.pl. Katalog we wszystkich formach jest publikacją dwujęzyczną, wydaną w języku polskim i angielskim, zaś strona internetowa jest przystosowana do potrzeb osób niedowidzących.

Publikacja zawiera około 400 zdjęć ponad 730 zabytków, wykonanych w niespotykanej konwencji, których autorem jest sandomierski fotograf Patryk Goszczyński. Zabytki ukazane są chronologicznie tak, jak na wystawie w sandomierskim Zamku - od najstarszych z epoki kamienia, po eksponaty z okresu wczesnego średniowiecza. Są też pogrupowane na wytwory poszczególnych kultur archeologicznych. Przy każdej epoce i kulturze archeologicznej prezentację zdjęć z podpisami poprzedza krótki opis, przybliżający daną epokę czy społeczeństwo. W opisach znajdziemy też informacje o najważniejszych odkryciach i stanowiskach archeologicznych na Ziemi Sandomierskiej czy ciekawostki o prezentowanych na wystawie wytworach materialnych dawnych mieszkańców regionu.

Wśród osób, zaangażowanych w realizację projektu, znajdują się archeolodzy, których dorobek badawczy i naukowy związany jest w dużej mierze z Ziemią Sandomierską. Redaktorem naukowym katalogu jest dr Marek Florek z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, jednocześnie Konserwator Zabytków Archeologicznych w Delegaturze w Sandomierzu Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Kielcach. Wprowadzenie do katalogu napisał prof. dr hab. Andrzej Buko, Dyrektor Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie, przez wiele lat prowadzący badania archeologiczne w Sandomierzu i jego okolicach, założyciel Towarzystwa Naukowego Sandomierskiego. Autorką tekstów do katalogu, podpisów zdjęć oraz spisu ponad 730 obiektów, znajdujących się na wystawie, jest Monika Bajka z Działu Archeologicznego Muzeum Okręgowego w Sandomierzu.

Publikacja w formie książkowej i na płycie DVD będzie rozprowadzana bezpłatnie do instytucji kultury i placówek naukowych w całej Polsce i poza jej granicami (m.in. do bibliotek Instytutów Archeologii), do bibliotek w województwie świętokrzyskim, a także wśród osób szczególnie zainteresowanych archeologią i przeszłością Ziemi Sandomierskiej.

Powstanie katalogu było możliwe dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Dziedzictwo kulturowe, priorytet 2 Wspieranie działań muzealnych.

Monika Bajka, Muzeum Okręgowe w Sandomierzu

Sandomierski Zamek - siedziba Muzeum Okręgowego. Fot. Patryk Goszczyński.