Ostrowite: interdyscyplinarne badania wczesnośredniowiecznego grodziska i okolic
Dodane przez emes dnia 16 styczeń 2013 12:56:57
Ostrowite. Wykop archeologiczny w miejscu domniemanego wału grodziska. Jego ślad to widoczny w poprzek wykopu piaszczysto-żwirowy calec i brak w tym miejscu ciemnoszarej warstwy kuturowej wczesnego średniowiecza. Fot. Gżdacz, lic. CC BY-SA 3.0.Badania magnetometryczne, elektroporowe, geochemiczne, prospekcja z wykorzystaniem latawca i bezzałogowego drona - to tylko niektóre z metod wykorzystanych podczas ubiegłorocznych badań w Ostrowite (woj. pomorskie, gmina Chojnice), w rejonie odkrytego w 2011 roku grodziska z okresu wczesnego średniowiecza. Nowatorskim w polskiej archeologii przedsięwzięciem było zintegrowanie wyników wszystkich badań i analiz w ramach bazy danych Systemu Informacji Geograficznej (GIS). >>>
Treść rozszerzona

Interdyscyplinarne badania w Ostrowite

Badania magnetometryczne, elektroporowe, geochemiczne, prospekcja z wykorzystaniem latawca i bezzałogowego drona - to tylko niektóre z metod wykorzystanych podczas ubiegłorocznych badań w Ostrowite (woj. pomorskie), w rejonie odkrytego w 2011 roku grodziska z okresu wczesnego średniowiecza.

"Podczas kompleksowych badań archeologicznych przeprowadzonych w 2012 r. nie ograniczyliśmy się tylko do stanowiska z okresu średniowiecza. W najbliższej okolicy zachowały się też relikty po zamieszkujących ten obszar społecznościach z wczesnej epoki żelaza i z okresu wpływów rzymskich. Te również objęliśmy naszymi działaniami" - wyjaśnia dr Jerzy Sikora, koordynator projektu z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego.

Nowatorskim w polskiej archeologii przedsięwzięciem było zintegrowanie wyników wszystkich badań i analiz w ramach bazy danych Systemu Informacji Geograficznej (GIS). Zdaniem badaczy technika ta otwiera zupełnie nowe możliwości badawcze i pozwala cyfrowo rekonstruować krajobraz archeologiczny i jego środowisko naturalne.

"Tego typu oprogramowanie jest dość często wykorzystywane przez archeologów w wielu krajach na świecie, w Polsce nadal jest stosunkowo rzadkie. W Ostrowite pozwoliło nie tylko na wizualizację przestrzenną uzyskiwanych w różnych typach badań i analiz wyników. Pomogło także w ich opracowywaniu oraz planowaniu kolejnych działań" - wyjaśnia dr Sikora.

Pośród szerokiej gamy metod nie zabrakło jednak wykopalisk, które przeprowadzono również w miejscu domniemanego grodziska wczesnośredniowiecznego. Badania potwierdziły obecność fosy, znanej już z prospekcji lotniczej. Na podstawie dotychczasowych badań - w tym analiz chronologicznych materiałów ceramicznych metodą termoluminescencji - funkcjonowanie domniemanego grodziska można oszacować na okresu między 2. połową XI a schyłkiem XIII wieku.

Ostrowite. Wykop archeologiczny w miejscu domniemanego wału grodziska. Jego ślad to widoczny w poprzek wykopu piaszczysto-żwirowy calec i brak w tym miejscu ciemnoszarej warstwy kuturowej wczesnego średniowiecza. Fot. Gżdacz, lic. CC BY-SA 3.0.
Ostrowite. Wykop archeologiczny w miejscu domniemanego wału grodziska.
Jego ślad to widoczny w poprzek wykopu piaszczysto-żwirowy calec i brak w tym miejscu
ciemnoszarej warstwy kuturowej wczesnego średniowiecza. 
Fot. Gżdacz, lic. CC BY-SA 3.0.

Ostrowite. Pradziejowy obiekt archeologiczny, ze szczątkami dużego naczynia glinianego. Fot. Gżdacz, lic. CC BY-SA 3.0.
Ostrowite. Pradziejowy obiekt archeologiczny, ze szczątkami dużego naczynia glinianego. 
Fot. Gżdacz, lic. CC BY-SA 3.0.

"Podjęliśmy także próby weryfikacji wykopaliskowej części struktur ujawnionych dzięki prospekcji geofizycznej. W ten sposób udało się m.in. rozpoznać dużą koncentrację palenisk związanych ze społecznością kultury wielbarskiej" - dodaje archeolog.

Badacze skorzystali również z analiz geochemicznych. W rejonie Ostrowite skupiono się na określaniu zawartości fosforu w glebie. Wyniki pozwoliły na lokalizację stref szczególnej aktywności ludzkiej (fosfor jest jej dobrym wyznacznikiem) na obszarze stanowiska na wschodnim brzegu Jeziora Ostrowite. Badania wykonał Piotr Kittel z Katedry Geomorfologii i Paleogeografii Uniwersytetu Łódzkiego.

Istotnym elementem zeszłorocznych badań była popularyzacja ich wyników i samych prac nieinwazyjnych. W tym celu zorganizowano dni otwarte badań, które odwiedzali uczniowie okolicznych szkół. Badacz zorganizowali także wystawy archeologiczne w szkole podstawowej w Ostrowitem oraz w domu kultury w Silnie, prelekcje dla uczniów i dorosłych.

Badania nieinwazyjne realizowano w 2012 r. w ramach programu "Badania nieinwazyjne w rejonie jeziora Ostrowite", podjętego przez Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich oddział w Łodzi, współfinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach 5. priorytetu "Ochrona zabytków archeologicznych". Badania wykopaliskowe przeprowadzono ze środków Uniwersytetu Łódzkiego z udziałem studentów odbywających ćwiczenia terenowe w ramach studiów w Instytucie Archeologii.

Źródło: PAP - Nauka w Polsce