Bolesławiec: wystawa "U źródeł bolesławieckiej ceramiki" w Muzeum Ceramiki
Dodane przez emes dnia 18 grudzień 2012 11:32:12
Wystawa "U źródeł bolesławieckiej ceramiki" w Muzeum Ceramiki w Bolesławcu. Do 10 marca. Ponad 100 naczyń ceramicznych z okresu od XV do XVII w. - garnki, dzbany, flasze i misy - można od soboty oglądać w Muzeum Ceramiki w Bolesławcu. Prezentowane eksponaty pochodzą z wykopalisk archeologicznych przeprowadzonych w tym mieście w 2007 r. Ich efektem było odkrycie wytwórni ceramiki oraz prawie 18 tys. fragmentów przedmiotów ceramicznych, w tym osiem obiektów zachowanych niemal w idealnym stanie. Najstarsze spośród wydobytego materiału są fragmenty naczyń datowane na XV-XVI w., najmłodsze pochodzą z XVIII w. Wystawę można oglądać do 10 marca. >>>
Treść rozszerzona

Ceramika z okresu XV-XVII w. na wystawie w Bolesławcu

Ponad 100 naczyń ceramicznych z okresu od XV do XVII w. - garnki, dzbany, flasze i misy - można od soboty oglądać w Muzeum Ceramiki w Bolesławcu. Prezentowane eksponaty pochodzą z wykopalisk archeologicznych przeprowadzonych w tym mieście w 2007 r.

Wystawa "U źródeł bolesławieckiej ceramiki" w Muzeum Ceramiki w Bolesławcu. Do 10 marca.

Efektem wykopalisk, prowadzonych przez archeologów z bolesławieckiego Muzeum Ceramiki oraz z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, było odkrycie najstarszej zbadanej do tej pory nowożytnej wytwórni ceramiki. "W wyniku badań odkryto prawie 18 tys. fragmentów przedmiotów ceramicznych, w tym osiem obiektów zachowanych niemal w idealnym stanie. Najstarsze spośród wydobytego materiału są fragmenty naczyń, zaliczane do tzw. grupy Falkego, datowane na XV-XVI w., najmłodsze zaś fajki pochodzące z XVIII w." - poinformowała PAP rzeczniczka Urzędu Miasta w Bolesławcu Agnieszka Gergont.

Inwentaryzacja i konserwacja zabytków trwały ponad dwa lata. Naukowcom udało się odtworzyć ponad 100 naczyń, w tym garnki, dzbany, flasze, misy, talerze, trójnóżki, puszki na trzech nóżkach, naczynia kolbowate i cylindryczne. Wśród pokazywanych na wystawie przedmiotów znalazły się również kafle piecowe, fajki, figurki oraz ceramika techniczna, czyli przekładki służące do stabilizowania i ochrony wsadu pieca, cegły oraz osłony ceramiczne.

Prezentowane zabytki cechuje szeroka paleta barw materiałów stosowanych do ich wyrobu - od zieleni, przez brąz po kobalt. "Szczególne miejsce zajmują dzbany pokryte szkliwem barwionym kobaltem, które potwierdzają autentyczność przekazu kronikarskiego z 1612 r. o zawiezieniu do Pragi kobaltowego naczynia przez burmistrza Bolesławca - Namslera" - poinformowała Gergont.

Zaskakująca jest również różnorodność dekoracji wyrobów ceramicznych. Pojawiają się na nich motywy ryte, wyciskane radełkiem i stemplami oraz malowane. Zdaniem organizatorów wystawy jednymi z ciekawszych eksponatów są dzbany z nakładkami w formie krucyfiksu oraz dzban z medalionami portretowymi, z których jeden przedstawia cesarza Macieja Habsburga.

Ekspozycję uzupełniają naczynia bolesławieckie z XVII w., które zostały wypożyczone ze zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych z Polski oraz Niemiec. Na wystawie znalazły się również wyroby powstałe w innych europejskich centrach ceramicznych. "Umożliwia to porównanie wzorów, form i technologii wytwarzania naczyń w najważniejszych nowożytnych ośrodkach produkcji ceramiki" - dodała Gergont.

Wystawa zatytułowana "U źródeł bolesławieckiej ceramiki. Bolesławiec jako jeden z ośrodków garncarstwa środkowoeuropejskiego od XV do XVII w." ma charakter multimedialny. Towarzyszą jej filmy, prezentacje oraz gry edukacyjne dla dzieci.

W organizację ekspozycji zaangażowało się kilka muzeów z Niemiec i ośrodki muzealne z innych regionów Polski. W bolesławieckim muzeum wystawę można oglądać do 10 marca. Późnej będzie prezentowana w Schlesisches Museum w Goerlitz.


Bolesławiec od wieków słynie jako prężnie działający ośrodek wyrobów ceramicznych. W XIV w. odkryto w jego okolicach bogate pokłady glinki ceramicznej, z których czerpie się do dziś. W kronikach miejskich znajduje się informacja o istnieniu w XVI-wiecznym Bolesławcu pięciu garncarni; jednej w obrębie tzw. Górnego Przedmieścia i czterech położonych na terenie Dolnego Przedmieścia.

Warsztat garncarski na sztychu z 1568 roku, autor: Hans Sachs.
Warsztat garncarski na sztychu z 1568 roku, autor: Hans Sachs.

Przełomowy dla miejscowego garncarstwa był wiek XIX. Wówczas to tworzył mistrz Johann Altmann, którego cienkościenna kamionka odlewana wraz z dekoracją z biało wypalającej się glinki, zdobyła uznanie króla Fryderyka Wilhelma III. W XIX w. w Bolesławcu funkcjonowało 15 dużych garncarni, których wyroby trafiały do wszystkich krajów Europy.

Produkcja ceramiki została reaktywowana po II wojnie światowej. Dziś produkty bolesławieckich rzemieślników cenione są ze względu na walory użytkowe oraz artystyczne w wielu krajach na świecie. Ceramikę bolesławiecką charakteryzuje m.in. tzw. technika stempelkowa, w której wzory w postaci gałązek, kwiatów, ptaków i innych elementów graficznych nakładane są na naczynia ręcznie, za pomocą specjalnie przygotowanych stempli.

Ceramika bolesławiecka. Fot. Wikimedia Commons, autor: Wolpertinger from de.wikipedia.org, lic. CC-BY-SA-3.0)
Ceramika bolesławiecka.
Fot. Wikimedia Commons, autor: Wolpertinger, lic. CC BY-SA 3.0.

Źródło: PAP - Nauka w Polsce


Odkryta w 2007 roku przy ulicy Piaskowej w Bolesławcu garncarnia nie jest jedynym średniowiecznym warsztatem ceramicznym odnalezionym w tym mieście. Podobna wytwórnia, uważana za najstarszą, odkryta została na przełomie października i listopada 2011 roku podczas prac ziemnych przy budowie galerii handlowej przy ulicy Asnyka.

Więcej o wystawie (i zdjęcia) > Muzeum Ceramiki w Bolesławcu