Kielce: przypadkowo odkryte piwnice biskupiego browaru
Dodane przez emes dnia 22 listopad 2012 10:41:51
Wzgórze Zamkowe w Kielcach, baszta obronna w murach okalających Pałac Biskupów Krakowskich. Źródło: Wikimedia Commons, autor: Michal.jamrozik, lic. CC BY-SA 2.5. Mury piwnic dawnego browaru i gorzelni biskupów krakowskich zostały przypadkowo odkryte na Wzgórzu Zamkowym w Kielcach. Podczas budowy alejki mającej prowadzić do powstającego w dawnej Baszcie Prochowej punktu Informacji Turystycznej, odsłonięty został gruby, osiemnastowieczny, ceglany mur, który może być murem piwnicy należącej niegdyś do kompleksu budynków browaru i gorzelni działających przy Pałacu Biskupów Krakowskich. >>>
Treść rozszerzona

Przypadkowo odkryte piwnice biskupiego browaru w Kielcach

Mury piwnic dawnego browaru i gorzelni biskupów krakowskich zostały przypadkowo odkryte na Wzgórzu Zamkowym w Kielcach.

Podczas budowy alejki mającej prowadzić do powstającego w dawnej Baszcie Prochowej punktu Informacji Turystycznej, odsłonięty został gruby, osiemnastowieczny, ceglany mur. Zdaniem nadzorującego prace archeologa, Waldemara Glińskiego, mogą to być mury piwnicy należącej niegdyś do kompleksu budynków browaru i gorzelni działających przy Pałacu Biskupów Krakowskich, o których w opracowaniu pt. "Wzgórze Zamkowe w Kielcach" pisał Jan Leszek Adamczyk.

Pałac Biskupów Krakowskich w Kielcach. Na tle pałacu widoczna jest Baszta Prochowa, przy której odnaleziony został osiemnastowieczny mur piwnicy biskupiego browaru. Źródło: Wikimedia Commons, autor: Ferdziu, lic. CC BY-SA 3.0.
Pałac Biskupów Krakowskich w Kielcach. Na tle pałacu widoczna jest Baszta Prochowa,
przy której odnaleziony został osiemnastowieczny mur piwnicy biskupiego browaru.
Fot. Wikimedia Commons, autor: Ferdziu, lic. CC BY-SA 3.0.

Wzgórze Zamkowe w Kielcach, baszta obronna w murach okalających Pałac Biskupów Krakowskich. Źródło: Wikimedia Commons, autor: Michal.jamrozik, lic. CC BY-SA 2.5.
Wzgórze Zamkowe w Kielcach, baszta w murach okalających Pałac Biskupów Krakowskich. 
Fot. Wikimedia Commons, autor: Michal.jamrozik, lic. CC BY-SA 2.5.

Z materiałów archiwalnych wynika, że już w XVII wieku stał 'nad stawem' browar (budynek drewniany mieszczący sień, 'izbę słodową' i komorę) i 'w osobnym miejscu zbudowana' gorzelnia (która już w 1668 r. była 'stara', 'drzewo w niej barzo spróchniałe'). W 1746 roku zakład tworzyły już: 'pod jednym dachem' dwie 'słodownie', dwa browary i gorzelnia, obok 'niegłęboka' studnia, drewniane 'mieszkanie pisarza browarnego' i 'spichlerz drewniany' na piwnicy 'na piwo', również drewniana karczma 'niegdyś Wesoła zwana', 'młyn wołowy', 'wołownia', 'studnia na wywary', chlewy i kolejne dwie piwnice murowane (jedna z nich, 'pod ogrodem', była pierwszą kondygnacją Baszty Prochowej). Według inwentarza z roku 1788 w miejscu opisanego wyżej budynku przemysłowego zbudowany został nowy 'browar z gorzelnią, suszarnią i mieszkaniem dla magistrów browarnianych pod jednym dachem w roku 1777 za S:p: Xięcia Kajetana Sołtyka nad stawem wymurowany, który w roku 1788, przed śmiercią tegoż Xięcia Jmci zgorzał i ten w tymże samym roku nowo restaurowany'. Pod murem zamkowym znajdowały się zbudowane w 1780 r. 'piwnice wraz i spichlerz w drugiej kondygnacji nad sobą mające'.

O odkryciu pisały: Gazeta.pl Kielce > Piwnica pod alejką. Browar biskupa zdradza tajemnice i serwis swietokrzyskie.org.pl > Odrycie podczas budowy dojścia do nowego punktu IT, Moje Miasto Kielce > Odkryli piwnice starego browaru na Wzgórzu Zamkowym.

Zdjęcia: Gazeta.pl Kielce, swietokrzyskie.org.pl, echodnia.eu.

Wzgórze Zamkowe w Kielcach. Fot. Wikimedia Commons, autor: ALasota, lic. CC-BY-SA-3.0.
Wzgórze Zamkowe w Kielcach.
Fot. Wikimedia Commons, autor: ALasota, lic. CC BY-SA 3.0.

Zabudowa Wzgórza Zamkowego (zwanego też Katedralnym) w Kielcach kształtowała się od XII wieku, kiedy to znaczna część Gór Świętokrzyskich znalazła się w rękach Biskupów Krakowskich. Wzgórze stało się ośrodkiem administracyjnym dla regionu, w ciągu kolejnych wieków powstawał tu zwarty zespół architektoniczno-przestrzenny "Miasta Kościelnego". Składały się nań: Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (zbudowana pierwotnie w 1171 roku, później rozbudowywana), Pałac Biskupów Krakowskich (powstawał w latach 1637-1644 na miejscu wcześniejszego 'drewnianego dworzyszcza'), budynki dawnych kurii, kanonii, scholasterii, gmachy biskupiej szkoły i seminarium duchownego z kościołem Świętej Trójcy, budynek dawnego zajazdu, kompleks zabudowań gospodarczych (siedziba zarządu ekonomii, spichlerz, stajnie, wozownia, kuźnia, ujeżdżalnia, psiarnia, "Dom Praczki"), dom straży pałacowej, pozostałości umocnień obronnych z basztami, ogród włoski, ogród spacerowy i park ze stawem... Obiekty te z czasem oczywiście były przebudowywane i zmieniały swe funkcje, ale szczęśliwie zachowała się większość zabytkowej architektury.