Tytuł: Archeologia jest fajna! - Klub PTTK Rydno :: Strzelno - "diabelskie kamienie" - pogańskie ołtarze ofiarne

Dodane przez emes dnia 03 lipiec 2010 00:34:44
#1

"Diabelskie kamienie" - głazy narzutowe związane w przeszłości być może z kultem pogańskim leżą na terenie Ponorbertańskiego Zespołu Klasztornego na Wzgórzu Świętego Wojciecha w Strzelnie

Na niewysokim wzgórzu położonym we wschodniej części Strzelna stoją dwa bardzo cenne romańskie kościoły:
Rotunda Św. Prokopa - jedna z najstarszych świątyń romańskich w Polsce, a zarazem największa rotunda romańska, zbudowana w XII lub na przełomie XII/XIII w. (wg Długosza konsekrowana 16 marca 1133 r.), do XVIII w. nosiła wezwanie św. Krzyża. (więcej o rotundzie Św. Prokopa: http://strzelno.p...)
Kościół Św. Trójcy - trójnawowa bazylika wybudowana dla klasztoru Norbertanek na przełomie XII/XIII w. (wg niektórych żródeł około 1170 r.), konsekrowana w 1216 r., kilkakrotnie przebudowywana (m. in. w gotyku i baroku). Zachowała wiele elementów romańskich: m. in. pierwotne mury obwodowe z ciosów granitowych, cztery kolumny oddzielające nawę główną od naw bocznych (szczególnie dwie z nich, z personifikacją cnót i przywar, są unikatami na skalę światową), kolumienka w kaplicy Św. Barbary z bogatą ornamentacją roślinną, tympanon fundacyjny (na zewnątrz kościoła, od południa, nad wejściem do kaplicy św. Barbary). (więcej o bazylice Św. Trójcy: http://strzelno.p...)
W części dawnych zabudowań klasztornych znajduje się niewielkie Muzeum z ekspozycją sztuki romańskiej i lapidarium (m. in. portal, tympanony, płyty nagrobne, płaskorzeźby z dawnego lektorium).

www.rydno.pttk.pl/images/photoalbum/album_21/4-strzelno-kamienie-01.jpg

Na zdjęciu od lewej: kościół Św. Prokopa,
dawny klasztor Norbertanek, Bazylika Św. Trójcy,
po prawej plebania.

Na placu przed zespołem klasztornym leży kilka granitowych głazów narzutowych, w przeszłości związanych być może z kultem pogańskim.

www.rydno.pttk.pl/images/photoalbum/album_21/4-strzelno-kamienie-02.jpg


1. Głaz o kształcie "ołtarza" z pięcioma regularnymi zagłębieniami w górnej płaszczyźnie. Obok znajduje się tabliczka informacyjna, na której możemy przeczytać m. in.:
"Na wzgórzu poklasztornym są 4 takie niezwykłe, tajemnicze a nawet przez niektórych nazywane diabelskie kamienie. Wielu uważa, że to właśnie na nich jeszcze przed powstaniem kościołów składano ofiary. Głazy mogły służyć jako ołtarze ofiarne, na których mieczem lub toporem ścinano głowy zwierzętom a nawet nieposłusznym ludziom jako ofiary bóstwom. Można zatem przypuszczać, że przed przybyciem Norbertanek wzgórze strzeleńskie pełniło rolę ośrodka kultu pogańskiego.
Są jeszcze dwa wytłumaczenia dotyczące znaczenia tych dużych granitów. Kamienie mogły również służyć jako warsztat kamieniarski do obróbki romańskich kolumn i tympanonów. Lud, który budował kościoły mógł na nich ciosać kamień budowlany. Nie wykluczone także, że we wgłębienia licznie występujące na głazach, wlewano substabcje łatwopalne, aby oświetlić kościoły o zmroku."

www.rydno.pttk.pl/images/photoalbum/album_21/4-strzelno-kamienie-21.jpg

www.rydno.pttk.pl/images/photoalbum/album_21/4-strzelno-kamienie-22.jpg


2. Granit z zagłębieniem wykutym w górnej części.

www.rydno.pttk.pl/images/photoalbum/album_21/4-strzelno-kamienie-11.jpg

www.rydno.pttk.pl/images/photoalbum/album_21/4-strzelno-kamienie-12.jpg


3. Głaz nazywany "Kamieniem Świętego Wojciecha". Przez jego środek biegnie głęboka bruzda, a po bokach znajdują się dwa wgłębienia.
Według legendy Wojciech (wtedy jeszcze nie "święty") przejeżdżał wozem przez Strzelno podczas swojej wyprawy z Gniezna do Prus. W czasie tego przejazdu rozszalała się burza, przerażony woźnica na skutek nieuwagi najechał na duży głaz. Wydawałoby się, że wóz roztrzaska się i wyprawa znacznie się opóźni, ale kamień w cudowny sposób "zmiękł" i ugiął się pod kołem. Jedynym efektem "kolizji" pozostały: podłużna bruzda po kole wozu biegnąca przez środek kamienia oraz dwa mniejsze wgłębienia znaczące ślady kopyt konia.

www.rydno.pttk.pl/images/photoalbum/album_21/4-strzelno-kamienie-31.jpg

www.rydno.pttk.pl/images/photoalbum/album_21/4-strzelno-kamienie-32.jpg


4. Głaz o kształcie kuli średnicy około 1 metra. Obok niego na słupku zamontowana jest tabliczka mówiąca o tym, że głaz jest pomnikiem przyrody.

www.rydno.pttk.pl/images/photoalbum/album_21/4-strzelno-kamienie-41.jpg

www.rydno.pttk.pl/images/photoalbum/album_21/4-strzelno-kamienie-42.jpg


5. W otoczeniu zespołu klasztornego znajduje się jeszcze kilka innych granitowych głazów.

www.rydno.pttk.pl/images/photoalbum/album_21/4-strzelno-kamienie-51.jpg

Edytowane przez emes dnia 03 lipiec 2010 14:04:41