25 Październik 2020 06:30:30
Nawigacja
· Strona główna
· Artykuły
· Galeria zdjęć
· Forum
· Linki
· Newsy
· Kontakt
Ostatnie artykuły
· Rydno - prof. Romual...
· O Rydnie, Kamiennej ...
· RYDNO Stefana Krukow...
· KRWICA, czyli wizyta...
· Obiekty mieszkalne k...
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· Radom - grodzisko Pi...
· Kowala - grodzisko
· Pełczyska - grodzisko
· Czarnocin - kopiec
· Bronocice - pomnik "...
Najciekawsze tematy
· Strzelno - "diabe... [2]
· Jaskinia Nietoper... [2]
· Radom - grodzisko... [0]
· Kowala - grodzisko [0]
· Pełczyska - grodz... [0]
Nasi przyjaciele, partnerzy...

Rezerwat Rydno, piknik archeologiczny

Muzeum i Rezerwat Krzemionki

ARCHEOLABRYS
ARCHEOLABRYS

księgarnia archeologiczna SEFER

Oddział Międzyszkolny PTTK w Starachowicach

PTTK Polskie Towarzystwo Turystyczno - Krajoznawcze

Muzeum Przyrody i Techniki - Ekomuzeum im. Jana Pazdura w Starachowicach

Najlepsze Blogi

BUŁGARIA: nowe odkrycie Polaków na terenie łaźni rzymskiej w obozie legionowym w Novae
Archeo-News - Polacy w świecie

Nowe odkrycie Polaków na terenie łaźni rzymskiej w Novae

Przemyślany system kanałów odprowadzających wodę i pomieszczenie sauny znaleźli archeolodzy w obozie legionowym w Novae (Bułgaria) w ramach działań Międzynarodowej Interdyscyplinarnej Ekspedycji Archeologicznej Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Tegoroczne badania miały na celu prześledzenie i odtworzenie siatki przewodów wodociągowych i kanalizacyjnych na terenie wielkiej łaźni legionowej z II wieku n.e., którą polscy badacze szczególnie intensywnie odkrywali w ciągu ostatnich czterech lat.

Biskupstwo i wielka łaźnia legionowa w Novae. Zdjęcie lotnicze z balonu helowego. Fot. Arc-Photo - Joanna Balcerzak, Michał Pisz / PAP - Nauka w Polsce
Biskupstwo i wielka łaźnia legionowa w Novae.
Zdjęcie lotnicze z balonu helowego.
Fot. Arc-Photo - Joanna Balcerzak, Michał Pisz / PAP - Nauka w Polsce

"W trakcie tegorocznej kampanii znaleźliśmy kolejne odcinki kanałów odprowadzających zużytą wodę oraz inne nieczystości, zarówno z basenów łaźni jak i latryny" - relacjonuje dr Andrzej B. Biernacki, kierownik projektu.

W jednym z pomieszczeń łaźni odkryto marmurową płytkę wotywną z reliefem przedstawiającym dwóch jeźdźców na koniach. Najprawdopodobniej należy ją wiązać z popularnym wśród legionistów rzymskich kultem Dioskurów - Kastora i Polluksa (ubóstwionymi herosami, opiekunami żołnierzy). "Jest to pierwsze znalezisko tego typu poświadczające występowanie kultu Dioskurów na terenie Novae" - podkreśla kierownik badań.

Badania potwierdziły, że Rzymianie z niezwykłą starannością podchodzili do problemu wykorzystania wody do celów użytkowych. Woda sprowadzana specjalnym akweduktem do wielkiej łaźni legionowej w Novae, rozprowadzana była do poszczególnych pomieszczeń łaźni rurociągami glinianymi lub ołowianymi.

Tegoroczne wykopaliska wykazały, że po wykorzystaniu w basenach do kąpieli, brudna woda kierowana była do latryny, starannie przemyślanym systemem kanałów ściekowych, którą oczyszczała i wypłukiwała z nieczystości organicznych. W ich wnętrzu naukowcy natrafili na niezwykle bogaty zbiór kilkuset fragmentów naczyń szklanych. Wśród nich dominują butelki, niewielkie dzbanuszki, naczynia perfumeryjne, flasze i czarki służące do przechowywania olejków oraz pachnideł przeznaczonych do namaszczania ciała po odbytej w łaźniach kąpieli oraz masaży.

W dalszym etapie wodę, po jej wtórnym wykorzystaniu kierowano do centralnego ulicznego kanału ściekowego. Ten znajdował się pod kamienną nawierzchnią najbliższej ulicy. Stąd woda wraz z nieczystościami trafiała bezpośrednio na zewnątrz murów obronnych obozu i miasta, do pobliskiego Dunaju.

W północnej części kompleksu łaźni archeolodzy odnaleźli nietypową, okrągłą w planie konstrukcję o średnicy ok. 2,5 m.

"Jej charakter, jak i lokalizacja w pobliżu dużego pieca - praefurnium, służącego do ogrzewania wody i powietrza, skłaniają nas do określenia jej jako sudatorium. Było to pomieszczenia służące do gorącej kąpieli, typu sucha sauna, wymuszającej silne pocenie się człowieka wyłącznie na skutek uzyskiwanej tam temperatury" - wyjaśnia dr Biernacki.

Sudatorium w wielkiej łaźni legionowej w Novae. Widok od północy. Fot. A. B. Biernacki / PAP - Nauka w Polsce
Sudatorium w wielkiej łaźni legionowej w Novae. Widok od północy.
Fot. A. B. Biernacki

W trakcie prac wykopaliskowych znaleziono również szereg przedmiotów codziennego użytku. Są wśród nich elementy biżuterii z brązu, nity i aplikacje. Uwagę badaczy zwróciła dobrze zachowana kościana rękojeść, prawdopodobnie łyżeczki używanej do celów kosmetycznych. Odkryto także znakomicie wykonany i zachowany marmurowy kapitel koryncki, prawdopodobnie sprowadzony z kamieniołomów i warsztatów w Prokonessos (wyspy na morzu Marmara).

 

Poznańscy archeolodzy badają Novae od ponad czterdziestu lat, natomiast od 2008 roku w ramach projektu naukowo-badawczego finansowanego przez MNiSW. W międzynarodowym zespole kierowanym przez dr. Andrzeja B. Biernackiego biorą udział, oprócz naukowców i studentów z UAM, architekci z Politechniki Wrocławskiej, archeolodzy z Bułgarii (dr Pavlina Vladkova i dr Evgenia Genczeva z Instytutu Archeologii Bułgarskiej Akademii Nauk) oraz Ukrainy (dr Elena Klenina z Narodowego Rezerwatu Chersonez Taurydzki w Sewastopolu).

W trakcie tegorocznej kampanii dołączyła do nich grupa archeologów z warszawskiej firmy ARC-PHOTO. Jej pracownicy wykonali ponad 100 zdjęć lotniczych zespołu architektonicznego wielkiej łaźni legionowej i kompleksu biskupiego w Novae przy użyciu balonu wypełnionego helem. Zdjęcia zostaną wykorzystane do końcowej analizy architektonicznej i przestrzennej wielkiej łaźni legionowej w Novae.

 

Źródło: PAP - Nauka w Polsce


NOVAE - obóz legionowy założony około roku 45/46 prawdopodobnie przez legion VIII Augusta, później stacjonował tutaj legion V Alaudae, a od 86 roku legion I Italica. Początkowo, prawdopodobnie do końca I w. n.e., twierdza była wzniesiona z drewna i ziemi, później przebudowano ją w twierdzę o konstrukcji kamiennej. Jedynymi budowlami kamiennymi były principia (komendantura) i znacznych rozmiarów thermae legionis (łaźnie legionowe). W IV wieku Novae przestaje mieć charakter militarny i przekształca się w miasto późnorzymskie i wczesnobizantyjskie.

Systematyczne prace wykopaliskowe w Novae zostały zapoczątkowane w roku 1960 przez Ekspedycję Archeologiczną Uniwersytetu Warszawskiego. Od roku 1961 do prac wykopaliskowych w Novae przystąpiła Ekspedycja Instytutu Archeologii Bułgarskiej Akademii Nauk a od roku 1970 Ekspedycja Archeologiczna Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

W wyniku wieloletniej pracy odsłonięte zostały: mury obronne, baszty, system fos, elementy drewnianej zabudowy twierdzy, główne bramy i wiodące do nich ulice, łaźnie legionowe i cywilne, komendantura legionowa, unikalny szpital wojskowy - valetudinarium (jedyny antyczny szpital w całości odsłonięty i przebadany przez archeologów), fragmenty baraków legionistów, rozpoznano system wodociągowy. Z okresu późniejszego pochodzą liczne kościoły z największą na Bałkanach bazyliką, wille, warsztaty rzemieślnicze i domy mieszkalne.

Komentarze
Brak dodanych komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Newsletter
Aby móc otrzymywać e-maile z Archeologia jest fajna! - Klub PTTK Rydno musisz się zarejestrować.
Shoutbox
Musisz zalogować się, aby móc dodać wiadomość.

04.10.2012 18:26
"Rzut oka" na XVIII Festyn Archeologiczny w Biskupinie "Polska Piastów": http://rydno.pttk.
..lbum_id=37

20.08.2012 22:04
Dymarki 2012 - tak było: http://www.rydno..
..lbum_id=35

22.02.2012 11:13
"Neolithic Day" w "Villaggio neolitico di Travo" - duuużo zdjęć: http://www.facebo...am
p;type=1

19.02.2012 22:20
"Neolithic Day" w "Villaggio neolitico di Travo" -> http://www.youtub...ey
_jWptw#!
. Fajnie się bawią!

15.09.2011 10:25
Festiwal Krzemienia w Sandomierzu - "nasza" (i nie tylko) "epoka kamienia" na dziedzińcu zamkowym: http://www.rydno..
..lbum_id=31

Aktualnie online
· Gości online: 1

· Użytkowników online: 0

· Łącznie użytkowników: 1,636
· Najnowszy użytkownik: Benjamin58
Jesteśmy na:

Wygenerowano w sekund: 0.02 6,292,599 Unikalnych wizyt