04 Lipiec 2020 21:39:26
Nawigacja
· Strona główna
· Artykuły
· Galeria zdjęć
· Forum
· Linki
· Newsy
· Kontakt
Ostatnie artykuły
· Rydno - prof. Romual...
· O Rydnie, Kamiennej ...
· RYDNO Stefana Krukow...
· KRWICA, czyli wizyta...
· Obiekty mieszkalne k...
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· Radom - grodzisko Pi...
· Kowala - grodzisko
· Pełczyska - grodzisko
· Czarnocin - kopiec
· Bronocice - pomnik "...
Najciekawsze tematy
· Strzelno - "diabe... [2]
· Jaskinia Nietoper... [2]
· Radom - grodzisko... [0]
· Kowala - grodzisko [0]
· Pełczyska - grodz... [0]
Nasi przyjaciele, partnerzy...

Rezerwat Rydno, piknik archeologiczny

Muzeum i Rezerwat Krzemionki

ARCHEOLABRYS
ARCHEOLABRYS

księgarnia archeologiczna SEFER

Oddział Międzyszkolny PTTK w Starachowicach

PTTK Polskie Towarzystwo Turystyczno - Krajoznawcze

Muzeum Przyrody i Techniki - Ekomuzeum im. Jana Pazdura w Starachowicach

Najlepsze Blogi

Dwie pradziejowe osady (koło Powidza i Polanowa) odkryte na dnie Jeziora Powidzkiego
Archeo-News z kraju

Dwie nadbrzeżne osady z połowy I tysiąclecia p.n.e., z doskonale zachowanymi konstrukcjami drewnianymi, odkryli w Jeziorze Powidzkim archeolodzy z Zakładu Archeologii Podwodnej w Toruniu, pracujący pod kierunkiem dr. Andrzeja Pydyna.

Podwodne badania wykopaliskowe pozwoliły poznać nie tylko nieznane wcześniej na terenie Wielkopolski formy osadnictwa nadbrzeżnego, ale umożliwiły też rekonstrukcje gospodarki i środowiska charakterystycznego dla społeczności schyłkowej fazy kultury łużyckich pól popielnicowych.

Oba nadbrzeżne osiedla powstały w bezpośredniej bliskości linii brzegowej, na podmokłych, prawdopodobnie okresowo zalewanych terenach. Na wybór takiej lokalizacji mogło mieć wpływ wiele czynników. Podmokły grunt umożliwiał wbijanie zaostrzonych pali na głębokość ponad 2 metrów, bez konieczności wykonywania pracochłonnych prac ziemnych. Prowadzona w osadach działalność gospodarcza, w postaci moczenia lnu, mogła mieć również wpływ na wybór miejsca.

Archeolodzy zwracają także uwagę na sferę symboliczno-wierzeniową, silnie związaną w późnej epoce brązu i wczesnej epoce żelaza z wodą, która nie pozostawała bez wpływu na lokalizację osad.

Na stanowisku w Powidzu, w trzech podwodnych wykopach sondażowych, zlokalizowano 52 pale drewniane o średnicy od 4 do 19 cm oraz luźne fragmenty drewna, przedmioty żelazne, kości zwierzęce oraz liczne fragmenty naczyń ceramicznych.

"Informacje o stanowisku otrzymaliśmy od właściciela posesji przylegającej do Jeziora Powidzkiego, który w trakcie prac porządkowych odnalazł liczne naczynia ceramiczne" - wyjaśnia dr Pydyn.

Fragmenty kolejnej osady odkryto kilka kilometrów na południe w okolicy Polanowa.

"Pozostałości osady zlokalizowane są na podwodnym cyplu. We współpracy z prof. Jonem Hendersonem z Instytutu Archeologii Uniwersytetu w Nottingham wykonaliśmy dokładną mapę batymetryczną (głębokościową) podwodnego półwyspu oraz zadokumentowaliśmy 570 drewnianych elementów konstrukcyjnych widocznych na powierzchni dna" - mówi dr Pydyn.

Archeolodzy wykorzystali do pracy tachimetr elektroniczny, który pozwolił na wykonanie tysięcy pomiarów w krótkim czasie. Zastosowanie programów graficznych do obróbki zgromadzonych danych umożliwiło wykonanie planu stanowiska oraz odtworzenie procesu podnoszenia się wód jeziora i zalewania osady. Poza elementami konstrukcyjnymi zabudowy osady odkryto liczne przedmioty związane z jej eksploatacją, w tym prawie 3000 fragmentów naczyń ceramicznych, liczne kości zwierzęce, obciążniki tkackie, kilkaset bryłek polepy, narzędzia i ozdoby z żelaza.

Dzięki analizom odkrytych materiałów, przede wszystkim na podstawie stylistyki naczyń i narzędzi, wykonanym przez mgr Annę Rembisz, wstępną chronologię osiedli określono na początek wczesnej epoki żelaza. Poza tym, pobrano próbki z pali drewnianych i wykonano analizy radiowęglowe, które potwierdziły datowanie obu osad na około poł. I tysiąclecia p.n.e.

Świetnie zachowane pale drewniane umożliwiły zrekonstruowanie pradziejowych domostw.

"Ściany budynków wznoszono z poziomo układanych, okrągłych belek o niewielkich średnicach, wzmacnianych pionowymi słupami. Prawdopodobnie górne części ścian wykańczano plecionką i uszczelniano gliną. Na bryłkach polepy zachowały się odciski okorowanych pali. Obecność fragmentów gliny - noszącej ślady walcowatych negatywów po wciskaniu palcami mokrej masy w szpary pomiędzy belkami - świadczy o tym, że mamy do czynienia z resztkami gliny użytej właśnie do wykończenia ścian" - tłumaczy dr Pydyn.

Naukowcy ustalili, że społeczność zamieszkująca obie osady funkcjonowała w silnie antropogenicznie zmienionym środowisku. Fakt, że do elementów konstrukcyjnych wykorzystywano młode drzewa o niewielkiej średnicy - zazwyczaj wynoszącej od 5 do 20 cm - świadczy o tym, że zasoby dostępnego drewna były ograniczone. Na podstawie analiz dendrologicznych, wykonanych przez prof. Tomasza Ważnego z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, stwierdzono, że do budowy wykorzystywano głównie sosnę pospolitą; wyjątkowo konstrukcje wzmacniano palami wykonanymi z drewna brzozowego i olchowego.

O znacznej eksploatacji terenów wokół jeziora świadczą również wyniki analiz archeozoologicznych.

Dr Anna Gręzak z Uniwersytetu Warszawskiego, udokumentowała znaczny udział kości bydła, koni oraz małych przeżuwaczy - owiec lub kóz przy niewielkiej liczbie kości świń odkrytych na osadach. Taki obraz struktury pogłowia może być wynikiem odlesienia i erozji gleb, które doprowadziły do powstania stosunkowo rozległych terenów otwartych wykorzystywanych jako pastwiska.

"Bardzo cenne dla rekonstrukcji środowiska i gospodarki w rejonie Jeziora Powidzkiego, w okresie wczesnej epoki żelaza, okazały się analizy botaniczne zawartości dwóch naczyń z Polanowa, będących prawdopodobnie ofiarami zakładzinowymi" - mówi dr Pydyn.

Jego zdaniem, naczynia w celach kultowych wypełniono wykorzystywanymi do konsumpcji ziarnami zbóż, nasionami i owocami gatunków zbieranych ze stanu dzikiego, a także prawdopodobnie roślinami, które doceniano jako gatunki lecznicze, magiczne oraz o wybitnych walorach dekoracyjnych.

Dzięki specjalistycznym analizom przeprowadzonym przez zespół badawczy pod kierunkiem prof. Małgorzaty Latałowej z Uniwersytetu Gdańskiego, w naczyniach stwierdzono obecność 120 gatunków roślin, z których wiele odkryto po raz pierwszy na stanowisku pradziejowym w Polsce.

Badania Zakładu Archeologii Podwodnej Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu - jedynego ośrodka w Polsce prowadzącego studia z zakresu archeologii podwodnej - w rejonie Jeziora Powidzkiego trwają od 2000 roku.

Celem projektu badawczego jest rozpoznanie osadnictwa pradziejowego, średniowiecznego i nowożytnego w rejonie całego akwenu. Ważną jego część stanowią archeologiczne penetracje podwodne. Na badania strefy brzegowej Jeziora Powidzkiego w latach 2000-2008 poświęcono około 800 godzin pracy pod wodą. Łącznie przebadano 50 proc. całej linii brzegowej.

Wyniki przeprowadzonych prac zostały przedstawione w właśnie opublikowanej przez Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika książce "Archeologia Jeziora Powidzkiego". W pracy tej znalazły się zarówno analizy archeologiczne, jak i przyrodnicze dotyczące przeszłości regionu Jeziora Powidzkiego.

Źródło: PAP - Nauka w Polsce

Komentarze
Brak dodanych komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony

Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Newsletter
Aby móc otrzymywać e-maile z Archeologia jest fajna! - Klub PTTK Rydno musisz się zarejestrować.
Shoutbox
Musisz zalogować się, aby móc dodać wiadomość.

04.10.2012 18:26
"Rzut oka" na XVIII Festyn Archeologiczny w Biskupinie "Polska Piastów": http://rydno.pttk.
..lbum_id=37

20.08.2012 22:04
Dymarki 2012 - tak było: http://www.rydno..
..lbum_id=35

22.02.2012 11:13
"Neolithic Day" w "Villaggio neolitico di Travo" - duuużo zdjęć: http://www.facebo...am
p;type=1

19.02.2012 22:20
"Neolithic Day" w "Villaggio neolitico di Travo" -> http://www.youtub...ey
_jWptw#!
. Fajnie się bawią!

15.09.2011 10:25
Festiwal Krzemienia w Sandomierzu - "nasza" (i nie tylko) "epoka kamienia" na dziedzińcu zamkowym: http://www.rydno..
..lbum_id=31

Aktualnie online
· Gości online: 1

· Użytkowników online: 0

· Łącznie użytkowników: 1,636
· Najnowszy użytkownik: Benjamin58
Jesteśmy na:

Wygenerowano w sekund: 0.01 6,188,978 Unikalnych wizyt