25 Październik 2020 05:45:11
Nawigacja
· Strona główna
· Artykuły
· Galeria zdjęć
· Forum
· Linki
· Newsy
· Kontakt
Ostatnie artykuły
· Rydno - prof. Romual...
· O Rydnie, Kamiennej ...
· RYDNO Stefana Krukow...
· KRWICA, czyli wizyta...
· Obiekty mieszkalne k...
Ostatnio na forum
Najnowsze tematy
· Radom - grodzisko Pi...
· Kowala - grodzisko
· Pełczyska - grodzisko
· Czarnocin - kopiec
· Bronocice - pomnik "...
Najciekawsze tematy
· Strzelno - "diabe... [2]
· Jaskinia Nietoper... [2]
· Radom - grodzisko... [0]
· Kowala - grodzisko [0]
· Pełczyska - grodz... [0]
Nasi przyjaciele, partnerzy...

Rezerwat Rydno, piknik archeologiczny

Muzeum i Rezerwat Krzemionki

ARCHEOLABRYS
ARCHEOLABRYS

księgarnia archeologiczna SEFER

Oddział Międzyszkolny PTTK w Starachowicach

PTTK Polskie Towarzystwo Turystyczno - Krajoznawcze

Muzeum Przyrody i Techniki - Ekomuzeum im. Jana Pazdura w Starachowicach

Najlepsze Blogi

Starożytne łaźnie legionowe na stanowisku Novae w Bułgarii
Archeo-News - Polacy w świecie

Łaźnie sprzed prawie dwóch tysięcy lat na terenie obozu/twierdzy rzymskich legionów na stanowisku Novae w Bułgarii (niedaleko Swisztow) odkryli i przebadali archeolodzy z Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. To jeden z największych i najlepiej rozpoznanych starożytnych kompleksów łaziebnych.

Łaźnia wyróżnia się dużymi rozmiarami (zajmuje prawie 1 ha powierzchni), była bogato zdobiona stiukami, malowidłami ściennymi, elementy obramowań otworów wejściowych i dekoracje ścian wykonano z białego i kolorowego marmuru. Jej plan odbiega od znanych z innych obszarów Imperium Rzymskiego term legionowych, nawiązuje bardziej do planu wytwornych łaźni cywilnych. 

Każde z jej skrzydeł pełniło inne funkcje. Najbardziej rozbudowana była część północna mieszcząca m.in.: basilica thermarum (bogato zdobione pomieszczenie, do którego prowadziło główne wejście), apodyterium (rozbieralnia), sudatorium (łaźnia parowa), frigidarium (pomieszczenie do kąpieli w zimnej wodzie) z dwoma basenami, tepidarium (ogrzewane pomieszczenie do wypoczynku), caldarium (ogrzewane pomieszczenie do kąpieli w gorącej wodzie) z trzema basenami. W skrzydle zachodnim zlokalizowano pomieszczenia recepcyjne (o czym świadczą liczne fragmenty luksusowych naczyń szklanych: czarki żeberkowe, pucharki, szklany czerpak do wina czy lampy wolutowe) oraz latrynę. Część południową zajmowała palestra (plac przeznaczony do ćwiczeń) regularnie wyrównywana przez sypanie cienkich warstw piasku. W skrzydle wschodnim, znajdował się szereg niewielkich pomieszczeń, służących prawdopodobnie jako magazyny i "gabinety" do zabiegów kosmetycznych.

Dla zaopatrzenia basenów w wodę do łaźni prowadziło kilka akweduktów wykonanych z rur ceramicznych. Na zewnątrz wodę odprowadzał skomplikowany system obszernych kanałów (odkryto ich 6).

Stempel (odwrócony) z dachówki znalezionej w Novae i wyprodukowanej przez żołnierzy Legionu I Italskiego (fot. Wikipedia - Janusz Recław, lic.C.C.3,0)Archeolodzy pracujący pod kierownictwem prof. Piotra Dyczka w wyniku badań ustalili, że łaźnie zbudowali legioniści z utworzonego przez Nerona I Legionu Italskiego (stemple tego legionu widnieją na cegłach - tzw. bessales, dachówkach, płytach podłogowych) po roku 70 n.e.. Około roku 80. uległy one częściowemu zniszczeniu w wyniku trzęsienia ziemi - odsłonięte zostały odcinki dużego pęknięcia tektonicznego, przebiegającego przez systemy hypokaustycznej (ogrzewanej podgrzanym powietrzem) płyty podłóg i basen we frigidarium. W wyniku tej katastrofy i rozszczelnienia systemów hypokaustycznych część łaźni uległa spaleniu. Naprawę łaźni wykonano pośpiesznie, używając materiałów zastępczych, gorszej jakości zaprawy, z mniejszą dbałością poprawiono tynki naścienne i malowidła.

Archeolodzy w czasie prac odnaleźli liczne zabytki ruchome pochodzące z 2. połowy I w. n.e.: m.in. zachowane w całości lampy wolutowe, sprzączki, fragment hełmu, wczesne fibule, naczynia ceramiczne (terra sigllata) i szklane oraz zestaw dobrze datowanych wczesnych stempli legionu I Italskiego.


NOVAE - obóz legionowy założony około roku 45/46 prawdopodobnie przez legion VIII Augusta, później stacjonował tutaj legion V Alaudae, a od 86 roku legion I Italica. Początkowo, prawdopodobnie do końca I w. n.e., twierdza była wzniesiona z drewna i ziemi, później przebudowano ją w twierdzę o konstrukcji kamiennej. Jedynymi budowlami kamiennymi były principia (komendantura) i znacznych rozmiarów thermae legionis (łaźnie legionowe). W IV wieku Novae przestaje mieć charakter militarny i przekształca się w miasto późnorzymskie i wczesnobizantyjskie.

Novae, ruiny rzymskiego szpitala wojskowego - valetudinarium (fot. Wikipedia - Janusz Recław, lic. C.C.3,0))Systematyczne prace wykopaliskowe w Novae zostały zapoczątkowane w roku 1960 przez Ekspedycję Archeologiczną Uniwersytetu Warszawskiego. Od roku 1961 do prac wykopaliskowych w Novae przystąpiła Ekspedycja Instytutu Archeologii Bułgarskiej Akademii Nauk a od roku 1970 Ekspedycja Archeologiczna Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

W wyniku wieloletniej pracy odsłonięte zostały: mury obronne, baszty, system fos, elementy drewnianej zabudowy twierdzy, główne bramy i wiodące do nich ulice, łaźnie legionowe i cywilne, komendantura legionowa, unikalny szpital wojskowy - valetudinarium (jedyny antyczny szpital w całości odsłonięty i przebadany przez archeologów), fragmenty baraków legionistów, rozpoznano system wodociągowy. Z okresu późniejszego pochodzą liczne kościoły z największą na Bałkanach bazyliką, wille, warsztaty rzemieślnicze i domy mieszkalne.


Więcej: PAP - Nauka w Polsce, Ośrodek Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW

Komentarze
Brak dodanych komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Newsletter
Aby móc otrzymywać e-maile z Archeologia jest fajna! - Klub PTTK Rydno musisz się zarejestrować.
Shoutbox
Musisz zalogować się, aby móc dodać wiadomość.

04.10.2012 18:26
"Rzut oka" na XVIII Festyn Archeologiczny w Biskupinie "Polska Piastów": http://rydno.pttk.
..lbum_id=37

20.08.2012 22:04
Dymarki 2012 - tak było: http://www.rydno..
..lbum_id=35

22.02.2012 11:13
"Neolithic Day" w "Villaggio neolitico di Travo" - duuużo zdjęć: http://www.facebo...am
p;type=1

19.02.2012 22:20
"Neolithic Day" w "Villaggio neolitico di Travo" -> http://www.youtub...ey
_jWptw#!
. Fajnie się bawią!

15.09.2011 10:25
Festiwal Krzemienia w Sandomierzu - "nasza" (i nie tylko) "epoka kamienia" na dziedzińcu zamkowym: http://www.rydno..
..lbum_id=31

Aktualnie online
· Gości online: 1

· Użytkowników online: 0

· Łącznie użytkowników: 1,636
· Najnowszy użytkownik: Benjamin58
Jesteśmy na:

Wygenerowano w sekund: 0.01 6,292,486 Unikalnych wizyt